Kamionkowskie Błonia Elekcyjne

Jeden z ciekawszych, południowo-praskich parków położony jest na terenie dawnej osady Kamion. Kamionkowskie Błonia Elekcyjne to nie tylko obszar wpisany do rejestru zabytków, czy historyczne miejsce wyboru królów Polski.

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne to przede wszystkim otulina Parku Skaryszewskiego. Bardzo lubiane miejsce wypoczynku mieszkańców Grochowa i Kamionka. Ostoja zieleni na prawym brzegu Warszawy. Co najważniejsze, to miejsce mające niepowtarzalny urok, a jednak wciąż nieco niedocenione przez mieszkańców Warszawy.

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne
Położenie: obszar wyznaczony przez ulicę Stanisława Augustabloki przy Kinowej – aleję Waszyngtona – ulicę Międzynarodową (Praga Południe; MSI Kamionek)
Powierzchnia: 23,28 ha

Historia parkowych terenów

W związku z tym, że tereny te, podobnie jak sąsiedniego Parku Skaryszewkiego, mają znacznie dłuższą historię niż sam park, pozwolę sobie powiedzieć nieco więcej, o tym skąd w ogóle nazwa parku – Kamionkowskie Błonia Elekcyjne.

Historyczna osada Kamion

Na długo przed powstaniem Warszawy, bo już w wieku XI, na tym odcinku Wisły funkcjonowały osady, o których mamy informacje w źródłach pisanych. Pierwsza to Kamień, a druga to Solec. Powstały w pobliżu przeprawy przez Wisłę, gdzie woda była najpłytsza. Można tam było dosyć łatwo przedostać się z jednego na drugi brzeg. Czuwał nad nimi książę mazowiecki, mający swój gród warowny na skarpie w Jazdowie, skąd można było obserwować przeprawę. Historyczna osada Kamion z czasem przekształciła się w wieś. Jednakże na przełomie XIII i XIV wieku założono tutaj parafię, nad którą zwierzchnictwo objęła kapituła płocka. Nazwa oraz forma prawna osady zmieniała się na przestrzeni kolejnych wieków, ale wsią duchowną Kamion pozostawał aż do 1780. Wtedy jego tereny od biskupów płockich zakupił Stanisław August Poniatowski.

Elekcje królów polskich

Tymczasem wróćmy do drugiego członu nazwy Kamionkowskie Błonia Elekcyjne. 5 kwietnia 1573 – jakże ważna data w historii Kamiona. Tego dnia rozpoczął obrady, pierwszy w historii Polski, sejm elekcyjny. Na miejsce tego, jakże ważnego wydarzenia w historii całej Polski, wybrano pola podwarszawskiej wsi Kamion. W następstwie pierwszej wolnej elekcji na króla Polski obrano francuza Henryka Walezego, który uciekł zresztą kilkanaście miesięcy później z kraju, porzucając tron polski.

Wszystkie kolejne elekcje odbywały się na polach wsi Wola. Wszystkie, poza jedną. Druga i ostatnia elekcja na polach wsi Kamion w roku 1733 zastała Polskę już w zupełnie innej rzeczywistości. Kraj był wyniszczony przez wojny, zdeprawowaną szlachtę i brak reform. W rezultacie doprowadziło to do sytuacji, w której na politykę wewnętrzną kraju wpływały głównie kraje ościenne. Gdy szlachta zaczęła otwierać oczy w XVIII wieku, było już za późno. Na polach wsi Kamion to rosyjskie bagnety zmusiły szlachtę do wyboru wskazanego przez cara króla – Augusta III Sasa. Powolna agonia państwa polskiego wkraczała w swoją ostatnią fazę.

Czy główne obrady miały miejsce dokładnie na terenie opisywanego parku? Tego nie wiadomo, ale przy kilkudziesięciu tysiącach szlachty, która zjeżdżała pod Warszawę, jest wielce prawdopodobne, iż któraś z forpoczt ulokowała się właśnie tutaj.

Wystawa światowa

Na 1944 zaplanowano w Warszawie wystawę światową. Decyzję podjęto jednak kilkanaście lat wcześniej i nikt nie miał pojęcia, że 1944 rok będzie piątym z kolei, gdy na całym świecie trwa wojna. Miasto do przygotowań ruszyło zatem pełną parą. Prezydent miasta Stefan Starzyński miał ukazać całemu światu Warszawę nowoczesną. Na teren wystawy wybrano nieużytki na terenach Kamiona i Saskiej Kępy. Były to tereny pomiędzy ulicą Kinową, aleją Waszyngtona i nowo wykopanym Kanałem Wystawowym. To właśnie ten kanał dał impuls do utworzenia tu rekreacyjnych terenów zielonych po wojnie, a dziś jest nieodzownym elementem utworzonego w latach 60. XX wieku parku krajobrazowego.

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne dzisiaj

W 1993 tereny parku zostały wpisane do rejestru zabytków pod nazwą skwer Stanisława Augusta. Przy czym oficjalna nazwa parku brzmiała Ośrodek Wypoczynkowo-Sportowy Waszyngtona. Park zawsze funkcjonował w cieniu Parku Skaryszewskiego. I co ciekawe, jeszcze w pierwszych latach XXI wieku budził niezbyt wielkie zainteresowanie władz miejskich, w porównaniu do swego sąsiada.

Przychodzi jednak rok 2011. Decyzją radnych park otrzymał swą nową oficjalną nazwę – Kamionkowskie Błonia Elekcyjne. Miało to na celu uczcić historyczne wydarzenia, o których pisałem powyżej.

Niestety w 2016 roku miasto odsprzedało działkę na części zabytkowych terenów deweloperowi. Przez ostatnie trzy lata trwają ciągłe batalie sądowe, ponieważ wydaje się, że teren został odsprzedany bezprawnie, bez niezbędnych konsultacji. W tym sporze trzymam stronę tych, którzy sprzeciwiają się budowie bloków na terenie zabytkowego parku. Mamy wystarczająco dużo terenów, na któych można budować mieszkania. Zieleń miejska jest zdecydowanie bardziej Warszawie potrzebna, a mówimy dodatkowo o miejscu wpisanym do rejestru zabytków.

Póki co budowę wstrzymano, a płot otaczający działkę służy za miejsce, gdzie uliczni artyści malują graffiti.

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (15)

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (42)

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (13)


Walory naturalne parku

Wspominałem o bliskim sąsiedztwie Parku Skaryszewskiego. W zasadzie oba parki oddziela od siebie jedynie ulica Międzynarodowa, która pomiędzy parkami bardziej przypomina aleję parkową, aniżeli ulicę. Gdybym miał porównać oba parki, to Park Skaryszewski jest dokładnie opracowanym założeniem. Tam autor miał konkretną wizję, której trzymano się podczas wieloletniej organizacji przestrzeni parkowej.

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne są bardziej dzikie. Brzegi Kanału Wystawowego pozostawione same sobie, porasta roślinność charakterystyczna dla środowiska rzecznego, a same stały się miejscem lęgu ptactwa wodnego.

Kanał Wystawowy

Gdy mówimy o walorach naturalnych, na pierwszy ogień musi zatem iść Kanał Wystawowy, bo to on głównie kształtuje pejzaż całego parku. Jak już wiecie, kanał wykopano przy okazji przygotowania terenu pod wystawę światową, która nie odbyła się ze względu na trwającą II wojnę światową.

Kanał połączył Jezioro Kamionkowskie z Jeziorem Gocławskim, a jego łączna długość wyniosła 1,9 km. Charakterystyczne ukształtowanie powoduje, że większość parku położona jest na wyspie, zewsząd otoczonej wodami kanału. Na jej teren prowadzi pięć mostków, przerzuconych nad wodą, co pewną odległość.

Brzegi kanału szczęśliwie nie zostały zagospodarowane. Z tego powodu, jest to ulubione miejsce wylegiwania się kaczek, których w parku spotkamy wiele. Ale też i ludzi, którzy mogą położyć się pod wierzbą nad samym brzegiem i relaksować się z dala od zgiełku miasta.

Po 2015 roku w wyniku głosowania nad projektami budżetu partycypacyjnego, większość terenu wokół kanału została uporządkowana. Wytyczono alejki spacerowe, powstały też liczne ławki, które ściągnęły do parku jeszcze więcej ludzi, którzy wcześniej nie mieli nawet miejsca by na moment cupnąć i odpocząć.

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (46)

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (39)

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (21)

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (8)

Natura i ukształtowanie terenu

Wspomniana ‘wyspa’ od strony wschodniej posiada sztucznie usypane wzniesienie. Wchodząc na jego szczyt możemy z góry zerknąć na Kamionkowskie Błonia Elekcyjne. W mojej opinii to chyba najlepsze miejsce w parku, by rozłożyć się na trawce i czerpać z walorów naturalnych.

Co do miejsc spacerowych. Park można podzielić na części:

Jest kanał i otaczające go alejki spacerowe tworzące trzon parku. Mamy południowo-wschodnią część parku z alejkami i roślinnością komponowaną. W tym miejscu park najbardziej przypomina park w ścisłym tego słowa znaczeniu. Jest w końcu część zachodnia, którą ogranicza ulica Międzynarodowa. W tym miejscu park, wydaje się być najbardziej dziki. Jest tu posadzona wysoka roślinność leśna. Jest też wykopany dziki staw, gdzie przesiadują w cieplejsze dni wędkarze. Natomiast większą część wspomnianej ‘wyspy’, zajmuje obszerna polana, gdzie możemy napotkać na wiele osób bawiących się ze swymi czworonogami.

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (32)

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (27)

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (20)

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (7)

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (6)

Pozostałe atrakcje

Z pewnością największą atrakcją parkową, pełniącą funkcję inną niż walory przyrodnicze jest boisko boczne klubu Drukarz Warszawa, mającego swą główną siedzibę w Parku Skaryszewskim. Zmodernizowane w 2008 roku boisko nosi miano praskiego Wembley. Choć nazwa nieco prześmiewcza, to boisko jest niczego sobie, są nawet prowizoryczne ‘trybuny’ na kilkadziesiąt osób.

Zaraz obok znajdują się drabinki do ćwiczeń kalisteniki, no i jak to w warszawskich parkach – nie mogło zabraknąć siłowni dla seniorów. W XXI wieku powstał także plac zabaw dla dzieci oraz stanęła ścianka, szumnie nazwana boiskiem do squasha, ale raczej służy jedynie do rekreacyjnego odbijania piłką o ścianę.

Co do atrakcji i wydarzeń to największym wzięciem cieszą się oczywiście zimowe rekonstrukcje bitwy o Olszynkę Grochowską. Chociaż ostatni raz takowa inscenizacja miała miejsce w 2018 roku, to niewątpliwie powróci na Kamionkowskie Błonia Elekcyjne, jak to miało miejsce już w przeszłości. Uwierzcie, że jest co oglądać, bo na miejsce zjeżdżają się wtedy liczne grupy rekonstrukcyjne, oddając hołd niezłomnej postawie powstańców listopadowych.

Jakiś czas temu po raz pierwszy park przystąpił także do akcji Filmowa Stolica Lata i w cieplejszym okresie roku, mieszkańcy mogą oglądać filmy pod chmurką.

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (28)

Kamionkowskie Błonia Elekcyjne (26)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.