Figura Matki Boskiej Passawskiej

Ta figura w złoconej koronie jest codziennie mijana przez setki turystów oraz mieszkańców Warszawy, a mało kto wie, że jest to zaraz po Kolumnie Zygmunta III Wazy drugi pod względem wieku pomnik stolicy. W dodatku udało mu się bez zniszczeń przetrwać II Wojnę Światową, a Krakowskie Przedmieście zdobi od ponad 300 lat, przypominając wspaniałe zwycięstwo Jana III Sobieskiego pod Wiedniem.

To zwycięstwo znane pod nazwą Glorii Wiedeńskiej odbiło się echem w całej Europie. 12 września 1683 roku Król Polski Jan III rozbił podczas półgodzinnej szarży Turków i zatrzymał na wieki zapędy ekspansjonistyczne Imperium Osmańskiego w kierunku Europy. Historycy uznają tę bitwę za jedną z 20 najważniejszych bitew w historii świata. Po powrocie króla do Warszawy, została ona hojnie obdarowana przez Jana III łupami wojennymi. Katedra św. Jana została bogato uposażona, na królewskich stalle zawisły tureckie dywany i zdobyczne chorągwie. Na ul. Miodowej król ufundował i wzniósł Kościół Przemienienia Pańskiego, będący wotum dziękczynnym za zwycięstwo pod Chocimiem i Wiedniem. W kościele tym, w sarkofagu pochowane jest serce króla. Drugim wotum była właśnie figura Matki Boskiej Passawskiej wystawiona przez słynnego rzeźbiarza i architekta tego okresu, Józefa Szymona Bellottiego. Stała się nim nieco przypadek, dzięki zbiegowi wydarzeń. Pierwotnie była przeznaczona w dowód wdzięczności za uratowanie jego rodziny przed morową zarazą, która zdziesiątkowała Warszawę w roku 1677. Gdy figura była gotowa w roku 1683, do Warszawy powrócił zwycięski król Jan III, a architekt postanowił przekazać ją władcy jako wotum dziękczynne.  Przetrwała potop szwedzki i II Wojnę Światową. Jedynie podczas zaborów, w 1866 została przesunięta kilkanaście metrów w kierunku północnym, wraz z wyburzeniem ciągu kamienic, które dzieliły Krakowskie Przedmieście. Dziś są to okolice Skweru Hoovera. Tak prezentowała się w roku 1925:

 

 

Bellotti tworząc rzeźbę w stylu barokowym, wzorował się na obrazie Matki Boskiej, który znajduje się w kościele pielgrzymkowym Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych w niemieckim mieście Passau, stąd Matka Boska Passawska. Figura przedstawia Matkę Boską z Dzieciątkiem, ustawiono ją na cokole z piaskowca. Na każdej ze stron wykuto inskrypcję. Dwie w języku łacińskim i dwie we włoskim informujące o okolicznościach powstania pomnika. W latach 30 XIX wieku Matka Boska oraz Dzieciątko otrzymały korony. W 1852 pomnik został odrestaurowany staraniem generała Aleksandra Haukego. Wcześniejsze korony z cynkowej blachy zastąpiono złoconymi z żelaza. W 1863 dodano dwie latarnie i ustawione je po bokach. W 1866 przesunięto ją nieco niżej, spod skweru Adama Mickiewicza i ustawiono w miejscu, w którym stoi do dziś. W 1905 stanęło też ogrodzenie z kutego żelaza. Jak wspomniano wyżej, pomnik przetrwał bombardowania w 1939 oraz Powstanie Warszawskie. Ostatnią renowację figura przeszła w roku 2001 staraniem Franza Batthyany’ego, co upamiętnia tablica położona przed pomnikiem.

 

 

Jeden komentarz Dodaj swoje

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.