Figura Matki Boskiej Passawskiej

Ta figura w złoconej koronie jest codziennie mijana przez setki turystów oraz mieszkańców Warszawy, a mało kto wie, że jest to zaraz po Kolumnie Zygmunta III Wazy drugi pod względem wieku pomnik stolicy. W dodatku udało mu się bez zniszczeń przetrwać II Wojnę Światową, a Krakowskie Przedmieście zdobi od ponad 300 lat, przypominając wspaniałe zwycięstwo Jana III Sobieskiego pod Wiedniem.

To zwycięstwo znane pod nazwą Glorii Wiedeńskiej odbiło się echem w całej Europie. 12 września 1683 roku Król Polski Jan III rozbił podczas półgodzinnej szarży Turków i zatrzymał na wieki zapędy ekspansjonistyczne Imperium Osmańskiego w kierunku Europy. Historycy uznają tę bitwę za jedną z 20 najważniejszych bitew w historii świata. Po powrocie króla do Warszawy, została ona hojnie obdarowana przez Jana III łupami wojennymi. Katedra św. Jana została bogato uposażona, na królewskich stalle zawisły tureckie dywany i zdobyczne chorągwie. Na ul. Miodowej król ufundował i wzniósł Kościół Przemienienia Pańskiego, będący wotum dziękczynnym za zwycięstwo pod Chocimiem i Wiedniem. W kościele tym, w sarkofagu pochowane jest serce króla. Drugim wotum była właśnie figura Matki Boskiej Passawskiej wystawiona przez słynnego rzeźbiarza i architekta tego okresu, Józefa Szymona Bellottiego. Stała się nim nieco przypadek, dzięki zbiegowi wydarzeń. Pierwotnie była przeznaczona w dowód wdzięczności za uratowanie jego rodziny przed morową zarazą, która zdziesiątkowała Warszawę w roku 1677. Gdy figura była gotowa w roku 1683, do Warszawy powrócił zwycięski król Jan III, a architekt postanowił przekazać ją władcy jako wotum dziękczynne.  Przetrwała potop szwedzki i II Wojnę Światową. Jedynie podczas zaborów, w 1866 została przesunięta kilkanaście metrów w kierunku północnym, wraz z wyburzeniem ciągu kamienic, które dzieliły Krakowskie Przedmieście. Dziś są to okolice Skweru Hoovera. Tak prezentowała się w roku 1925:

 

 

Bellotti tworząc rzeźbę w stylu barokowym, wzorował się na obrazie Matki Boskiej, który znajduje się w kościele pielgrzymkowym Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych w niemieckim mieście Passau, stąd Matka Boska Passawska. Figura przedstawia Matkę Boską z Dzieciątkiem, ustawiono ją na cokole z piaskowca. Na każdej ze stron wykuto inskrypcję. Dwie w języku łacińskim i dwie we włoskim informujące o okolicznościach powstania pomnika. W latach 30 XIX wieku Matka Boska oraz Dzieciątko otrzymały korony. W 1852 pomnik został odrestaurowany staraniem generała Aleksandra Haukego. Wcześniejsze korony z cynkowej blachy zastąpiono złoconymi z żelaza. W 1863 dodano dwie latarnie i ustawione je po bokach. W 1866 przesunięto ją nieco niżej, spod skweru Adama Mickiewicza i ustawiono w miejscu, w którym stoi do dziś. W 1905 stanęło też ogrodzenie z kutego żelaza. Jak wspomniano wyżej, pomnik przetrwał bombardowania w 1939 oraz Powstanie Warszawskie. Ostatnią renowację figura przeszła w roku 2001 staraniem Franza Batthyany’ego, co upamiętnia tablica położona przed pomnikiem.

 

 

Dodaj komentarz

avatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
Powiadom o