Adam Mickiewicz

Pomnik Adama Mickiewicza

Nasz narodowy wieszcz – Adam Mickiewicz – nie odwiedził co prawda nigdy Warszawy, ale miasto to miało znaczące odbicie w jego twórczości, a sama Warszawa czerpała z Mickiewicza w chwilach trudów, wypisując na murach wersy “Ody do młodości”. Nie dziwi więc, że jeszcze za czasów zaborów, nasz narodowy wieszcz dorobił się pomnika wystawionego na swą cześć. Wszystko to w nieco ponad 40 lat po swej śmierci…

Okoliczności powstania pomnika

W roku 1897 zawiązał się komitet budowy pomnika. Prezesem komitetu został Michał Radziwiłł, wiceprezesem Henryk Sienkiewicz, a skarbnikiem Leopold Kronenberg, a więc osoby bardzo wpływowe w ówczesnej Warszawie. Pomysł, aby wykonać pomnik Adama Mickiewicza nie był przypadkowy. Na rok 1898 przypadała setna rocznica narodzin poety. Czas naglił zatem projekt pomnika powierzono autorytetowi w dziedzinie rzeźbiarstwa – Cyprianowi Godebskiemu. Całość funduszy uzbierano ze składek prywatnych, a było to aż 226 tysięcy rubli. Kwota niemała, zważywszy na fakt, że były to wciąż zabory. Od powstania listopadowego minęło ponad 60 lat, w międzyczasie wybuchło powstanie styczniowe, a zakaz stawiania pomników Polakom wciąż był wiążący. Tutaj znów pomógł autorytet komitetu, choć zastrzeżono, że postać Adama Mickiewicza nie może być wyższa od Iwana Paskiewicza, który stał przed Pałacem Namiestnikowskim (dzisiejszym Prezydenckim). Polak potrafi, zatem postać była niższa, a cokół wykonano większy i nasz wieszcz finalnie okazał się wyższy od namiestnika carskiego. Trzeba było jeszcze przenieść fontannę, która zajmowała docelowe miejsce dla pomnika, a którą dziś możemy oglądać przed Kinem Muranów. Odsłonięcie pomnika przebiegło w ciszy (zakaz przemówień w obawie przed patriotycznymi wystąpieniami) w dniu 24 XII 1898. Polacy mogli zatem z radością w sercu zasiąść do wigilijnego stołu…

O pomniku

Statua Adama Mickiewicza została odlana z brązu w warsztacie Lippiego w Pistoi, we Włoszech. Wspomniany już cokół zaprojektowali Józef Pius Dziekoński i Władysław Marconi, a wykonano go z granitu włoskiego z Baveno, podstawę z granitu podlaskiego z Gniewania. Kute zdobione kraty ogrodzenia, latarnie i detale na cokole wykonał wg projektu Zenona Chrzanowskiego zakład Zielezińskiego. 

Adam Mickiewicz został przedstawiony w pozie stojącej, jakby przemawiał, bądź recytował, któreś ze swoich dzieł. W surducie, z ręką na sercu, spojrzeniem patrzącym w dal – tak przedstawiono posąg wieszcza. Jego wysokość to 420 cm. Pod posągiem znajduje się kartusz z datą narodzin i śmierci poety. Nieco niżej głowa Apollina z wiązką złotych promieni, nad którą umieszczono gałązki palmowe, lirę i zwoje papirusu. Pod nimi tablicę z napisem: “Adamowi Mickiewiczowi – Rodacy 1898”. 

m0

Dzieje pomnika

Po powstaniu warszawskim pomnik Adama Mickiewicza został zniszczony (jak niemalże wszystko, co Niemcy łączyli z Polską i jej kulturą). Po wojnie fragmenty pomnika znalazła misja polska w Hamburgu (głowa i część torsu), jeszcze inne części odnaleziono w zakładach Lilpopa, Raua i Loevensteina w Warszawie. Po wojnie model wykonał ceniony rzeźbiarz Jan Szczepkowski, przy współpracy z Józefem Trenarowskim. Odlew wykonała firma Bracia Łopieńscy. Elementy dekoracyjne cokołu i ogrodzenia odtworzyli Chojnacki i Hoszowski, a sam cokół i jego podstawę wykonano z granitu dolnośląskiego. Dzięki szybkim działaniom pomnik został ponownie odsłonięty w dniu 28 I 1950. Cztery znicze przy cokole odtworzono dopiero w roku 1986. Pomnik odrestaurowano w roku 2010, wtedy też wykonano jego iluminację. 

Informacje

Adres: Krakowskie Przedmieście, skwer Adama Mickiewicza
Galeria

 

Dodaj komentarz

avatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
Powiadom o