Rynek Starego Miasta

Średniowieczne miasta Polski mają tę samą charakterystyczną cechę. Zakładano je wytyczając regularną siatkę ulic z centralnie położonym prostokątnym rynkiem, który pełnił funkcję targowiska. Często znajdował się przy nim ratusz oraz kościół. Rynek Starego Miasta w Warszawie nie jest tutaj żadnym wyjątkiem.

Jego powierzchnię (90 x 73m) wykreślono wraz z pozostałymi ulicami, zakładając miasto pod koniec XIII wieku. Znajdowały się tutaj kramy, stragany i inne budy pełniące rolę targowiska. Był także dom wójta (pełniącego rolę sędziego), a na placu stały kuna i pręgierz (jako narzędzia publicznych kar). Środek rynku wypełniał ratusz miejski, w którym urzędowały władze miasta. Aż do roku 1817, do czasu jego rozbiórki, Rynek Starego Miasta pozostawał najważniejszym placem, koncentrującym życie mieszczańskiej Warszawy.

Rynek Starego Miasta 1935
Stare Miasto z Rynkiem z lotu ptaka ok 1935 roku; źródło: nieznane

Rynkowe kamienice

Nie dziwi zatem, że najbogatsza i najbardziej wpływowa grupa obywateli miejskich, zwana patrycjatem, osiedlała się właśnie przy Rynku. Kamienice wznoszące się dookoła placu były odzwierciedleniem ich pozycji w społeczeństwie.

Domy przy rynku zaczynały jako drewniane chaty, by w XVIII wieku osiągnąć wysokość piątego piętra. Materialny status właścicieli odzwierciedlały bogato zdobione fasady kamienic. Królowały barok oraz klasycyzm, chociaż gdzieniegdzie wyłaniała się renesansowa attyka.

Właśnie taką szatę stylową posiada współczesny Rynek Starego Miasta. Kamienice mają wysokość czterech-pięciu kondygnacji, często z szóstą w postaci świetlika (nadbudówki wpuszczającej światło). Charakterystyczną cechą domów rynkowych są kamienne portale zwieńczone złoconymi kulami oraz bogato zdobione kraty w nadświetlach. Wyróżnia je także kolorystyka fasad, z często występującym na ścianach sgraffito.

Rynek, a także całe Stare Miasto zostało odbudowano po zniszczeniach II wojny światowej. Widoczne dzisiaj obiekty zostały w większości zrekonstruowane od podstaw, co było jednym z powodów wpisania Starego Miasta w Warszawie na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Każda ze stron Rynku posiada swojego patrona. Byli to zasłużeni obywatele Warszawy, którzy mieli duży wkład w życie społeczne i polityczne. Ściśle związani z pracami Sejmu Czteroletniego.

  • północna – strona Dekerta
  • wschodnia – strona Barssa
  • południowa – strona Zakrzewskiego
  • zachodnia – strona Kołłątaja

Bardziej szczegółową historię Rynku oraz jego kamienic znajdziecie w tym miejscu.

Do najpiękniejszych kamienic przy Rynku należą te o numerach:

  • 5 – kamienica pod Bazyliszkiem
  • 13 – kamienica pod Lwem
  • 19 – kamienica Wójtowska
  • 21 – kamienica Friczowska
  • 21a – kamienica Klucznikowska
  • 27 – kamienica Fukierowska
  • 31 – kamienica pod św. Anną
  • 36 – kamienica pod Murzynkiem
  • 32 – kamienica Baryczkowska
  • 28 – kamienica Falkiewiczowska
  • 18 – kamienica Orlemusowska
  • 10 – kamienica Troperowska

DSC02315

Co robić na Rynku?

Obecnie Rynek Starego Miasta jednoznacznie kojarzony jest z turystyką. To jądro Starej Warszawy, gdzie każdy budynek jest zabytkiem i posiada wartość historyczną oraz architektoniczną. Przy Rynku działa kilka muzeów oraz instytucji. Jest ponadto wiele lokali gastronomicznych z ogródkami piwnymi, działającymi w okresie letnim.

Jeżeli checie wybrać się na bardziej szczegółowy spacer z przewodnikiem dookoła Rynku, przeczytajcie ten artykuł.

Jeżeli zależy wam na poznaniu najważniejszych atrakcji rynkowych, odwiedźcie następujące miejsca:

Muzeum Warszawy

Jest to jedno z największych muzeów w Warszawie. Zajmuje wszystkie osiem kamienic, północnej pierzei Rynku. Trzy środkowe z nich zostały zakupione przez miasto już w roku 1938, z przeznaczeniem na siedzibę muzeum. Początkowo było to przede wszystkim muzeum historyczne, jednak po przeprowadzonej niedawno renowacji i przystosowaniu kamienic na potrzeby nowoczesnego obiektu muzealnego, jego forma została zmieniona.

Muzeum opowiada historię miasta i jego mieszkańców, poprzez podział wystawy stałej na 21 gabinetów tematycznych. Każdy z nich prezentuje inny rodzaj muzealiów, których łącznie na wystawie jest ponad 7 tysięcy (w zbiorach muzeów aż 300 tysięcy!). Dodajmy, że część wystawy prezentowana jest w historycznych piwnicach datowanych na XV w! To także możliwość wejścia na historyczne staromiejskie podwórko. Zakupiony bilet (25 zł), ze względu na mnogość eksponatów i rozmiar miejsca, możemy w określonym czasie wykorzystać dwukrotnie.

Adres: Rynek Starego Miasta 28-42

Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza

Dwie inne kamienice na Rynku Starego Miasta zajęło, w roku 1952, Muzeum Literatury.

Ekspozycja główna skupia się przede wszystkim na twórczości naszego wieszcza narodowego – Adama Mickiewicza. Cała wystawa podzielona jest na kolejne okresy życia (miejsca pobytu) poety. Znaleźć tu można rękopisy oraz pierwodruki jego utworów, a także pamiątki rodzinne: fotografie, listy, przedmioty codziennego użytku.

Koszt biletu to jedynie 6 zł, zaś w niedzielę wstęp jest bezpłatny.

Adres: Rynek Starego Miasta 20

Pomnik Syreny

Syrena jest symbolem Warszawy i jej znakiem herbowym. O niej opowiada legenda miejska Wars i Sawa, i to jej wizerunek odnajdziemy na wielu budynkach miasta. Choć dorobiła się w mieście dwóch pomników, to ten zajmujący środek Rynku Starego Miasta jest o tyle cenniejszy, że był pierwszym pomnikiem Syreny w Warszawie!

Autorem rzeźby jest Konstanty Hegel, a jej odsłonięcie wiązało się z uruchomieniem pierwszego nowoczesnego wodociągu w Warszawie, w roku 1855. Pierwotnie pełniła bowiem formę zdobienia wodotrysku, który działał na Rynku. Przez kolejnych blisko 150 lat swego istnienia zmieniała się jej oprawa oraz cokół, ale również całe otoczenie. Szczęśliwie wróciła na Rynek Starego Miasta w 1999 roku, a w 2008 zastąpiono ją kopią. Oryginał znajduje się kilkadziesiąt metrów dalej – w zbiorach Muzeum Warszawy.

DSC02311

Gastronomia

Chociać Rynek Starego Miasta mieści kilka ciekawych lokali gastronomicznych, to na dwóch skupiłbym szczególnie swą uwagę. Pierwsza to restauracja U Fukiera, polecana przez Przewodnik Gault&Mileau. Posiada piękny wystrój, a szczególny klimat zawdzięcza usytuowaniem jednej z sal w oryginalnych, gotyckich piwnicach. Druga nosi nazwę Bazyliszek, serwuje przepyszne jedzenie i stąd zapewne najbardziej oblegany ogródek letni na całym Starym Mieście. Obie specjalizują się w kuchni polskiej.

Inne lokale, w których zjemy smacznie i wypijemy w miłej atmosferze to: Latem Bar&Restaurant, Bistro Warszawa, Romantyczna, Cafe Keks oraz Cafe Lapidarium.

Pozostałe atrakcje

Jakie inne ciekawe miejsca i atrakcje można odnaleźć na Rynku?:

Latem można na Rynku posłuchać muzyki, ponieważ co roku odbywa się tu Festiwal Jazz na Starówce. Zimą natomiast połowę Rynku zajmuje lodowisko, a drugą jarmark bożonarodzeniowy, gdzie można kupić tradycyjne wyroby polskie, a także rozgrzać się zimnym kieliszeczkiem i zakąsić czymś na ciepło.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.